Czym jest rack pisałem już przy okazji prezentacji systemu szaf rack 10”. W dużym skrócie przypomnę, że jest to znormalizowany system mocowania urządzeń w szafach telekomunikacyjnych oraz serwerowych. W związku z tym, że jest on znormalizowany,  umożliwia montaż sprzętu (w obudowie rack) od różnych dostawców w szafie pochodzącej od kolejnego dostawcy. Aktualnie występuje on w trzech odmianach różniących się szerokością rozstawienia szyn rack: 10, 19 i 21 cali. Systemem najczęściej wykorzystywanym w większości instalacji jest system rack 19”, opiszę go w tym artykule.

Dlaczego najczęściej wykorzystywanym systemem mocowania jest rack 19” a nie 10” lub 21”? Paradoksalnie odpowiedź brzmi trochę jak masło-maślane. Rozstaw ten jest najbardziej popularny bo większość urządzeń sieciowych, w tym serwerów dostarczana jest w obudowach 19-sto calowych. Rozmiar 21” jest używany praktycznie tylko przez urządzenia telekomunikacyjne klasy operatorskiej, a 10”, przez małe switche przeznaczony jest do instalacji domowych. Okazuje się, że popularna 19-ka po porostu jest najbardziej uniwersalna. Z tego też powodu oferta szaf posiadających szyny w tym rozstawie jest najbardziej rozbudowana. Zaczyna się ona od małych szaf wiszących 4U a kończy na ogromnych szafach 47U.

Jak napisałem wyżej, oferta szaf rack 19” jest bardzo rozbudowana, szafy różnią się wieloma parametrami a dodatkowo w ofercie Start.Lan istnieją szafy nie dostępne u większości producentów. Postaram się więc dokonać pewnego podziału szaf i je scharakteryzować.

‘Pojemność’ szaf.

Wielkość U podawana w nazwie szafy odnosi się do możliwości montażu w niej urządzeń o określonej wysokości (sumarycznej). Każde element wyposażenia szafy, czy to urządzenie, patch panel czy choćby organizer kabli charakteryzowany jest przez wysokość podawaną w jednostkach U. Zazwyczaj są to pełne jednostki (1U, 2U, 4U) ale zdarza się, że może być to 0,5U w przypadku patchpaneli. Jednostka U to 1 ¾ cala czyli 4,445cm, ale tak jak pisałem, nie ma to większego znaczenia bo jest to wielkość ustandaryzowana więc U to U czyli Unit czyli… jednostka.

Wysokość x szerokość x głębokość czyli wymiary gabarytowe.

Wymiary gabarytowe informują nas jakie są wymiary zewnętrzne szafy czyli ile minimalnie zajmie nam miejsca. Oczywiście szafa nie powinna być nigdzie wpychana ‘na wcisk’ bo musimy zapewnić jej odpowiednią wentylację.

Należy również pamiętać, że głębokość gabarytowa nie informuje nas o maksymalnej głębokości sprzętu który możemy zamontować! Jest to często popełniany błąd przez początkujących instalatorów czy administratorów.

Przestrzeń montażowa w szafie jest odpowiednio mniejsza – szyny rack zarówno z przodu jak i tyłu są odpowiednio odsunięte aby umożliwić prowadzenie okablowania a także normalne otwieranie i zamykanie drzwi. Głębokość montażową znajdziemy w opisach szaf.

Szafy wiszące i stojące… oraz wyłom w tym podziale.

Zazwyczaj najmniejsze szafy, w rozmiarach 4-22U przeznaczone są do wieszania na ścianie natomiast szafy stojące występują w rozmiarach 18-47U. Szafy stojące posiadają zarówno kółka transportowe jak i nóżki poziomujące, natomiast szafy wiszące posiadają dedykowany wieszak przytwierdzany do ściany. Oferta Start.Lan jest pod tym względem wyjątkowa gdyż znajdują się w niej szafy wisząco-stojące 9U i 12U. W praktyce są to szafy wiszące z możliwością montażu kółek lub stópek. Umożliwia to umieszczenie tych szaf rack na przykład pod biurkiem lub w niskich wnękach. Szafa dostarczana jest w wersji wiszącej, natomiast zestaw kółek lub stópek jest dostępny jako odrębne akcesorium.

Drzwi

Szafy wiszące są wyposażone wyłącznie w drzwi przednie. Tyłem opierają się o ścianę więc jest on zamknięty mocowaną na stałe pokrywą z blachy. Szafy stojące wyposażone są w drzwi przednie i tylne. Występują one w kompletacji:

  1. Drzwi przednie szklane + drzwi tylnie stalowe pełne
  2. Drzwi perforowane jednoskrzydłowe z przodu i dwuskrzydłowe z tyłu

Obciążalność

Ten parametr mówi nam o tym jaka może być całkowita waga sprzętu, który możemy zamontować w danej szafie. Należy pamiętać, że parametr ten dotyczy sprzętu montowanego do szyn rack czteropunktowo. Ciężki sprzęt typu UPSy czy serwery nie może być montowany dwupunktowo bo tego typu obciążenie nie jest przewidziane podczas projektowania szafy. W przypadku braku oryginalnych szyn montażowych należy dokupić uniwersalne szyny wspierające ciężkie urządzenia.
Podczas montażu urządzeń w szafie podstawową zasadą jest montaż ciężkich urządzeń jak najniżej (szczególnie dotyczy to UPSów), tak aby zapełniona szafa dysponowała jak najniżej położonym środkiem ciężkości. Wybitnie zwiększa to stabilność szafy podczas jej przetaczania lub podczas prac serwisowych wymagających wysunięcia któregoś z urządzeń.

Która szafa do jakich zastosowań?

Szafa rack musi być dobrana przede wszystkim pod kątem pojemności w jednostkach U (z uwzględnieniem zapasu) i głębokości montażowej. Drugą sprawą jest zapewnienie odpowiedniej wentylacji montowanym urządzeniom. W przypadku gdy szafa nie jest umieszczona w dedykowanym pomieszczeniu istotne może być również zapewnienie choćby podstawowej ochrony przeciwkurzowej.
W praktyce:

  • Szafy wiszące używamy w instalacjach monitoringu, małych sieciach i punktach pośrednich dystrybucji okablowania.
  • Szafy stojące o głębokości do 800mm – jako szafy telekomunikacyjne, koncentrujące okablowanie w centrach lub punktach pośrednich. Zazwyczaj tego typu szafy wyposażane są w drzwi przednie przeszklone.
  • Szafy stojące o głębokości do 1000-1200mm – jako szafy serwerowe w serwerowniach oraz centrach danych. Najczęściej posiadają one drzwi perforowane aby zapewnić odpowiednią wentylację serwerom.

Przykładowy projekt wyposażenia szafy rack 19” 42U do serwerowni dla małej firmy (do 48 portów, w tym instalacja monitoringu).

Lista wyposażenia
Producent Nazwa
Sposób mocowania
Wysokość U
START.LAN Listwa zasilająca STLPDU08-F-H1U-1.8
rack 19"
1U
  Przełącznica światłowodowa
rack 19"
1U
  Modem ISP
rack 19"
1U
Zyxel Router ZyWall 310
rack 19"
1U
TP-LINK Switch zarządzalny T2600G-28TS
rack 19"
1U
START.LAN Organizer kabli STLCA-CM1
rack 19"
1U
START.LAN Patch Panel 24P STLPP24UC5E-F
rack 19"
1U
START.LAN Patch Panel 24P STLPP24UC5E-F
rack 19"
1U
START.LAN Organizer kabli STLCA-CM1
rack 19"
1U
TP-LINK Switch zarządzalny POE T2600G-28MPS
rack 19"
1U
Thecus Serwer NAS N4910U-R
rack 19"
1U
START.LAN Konsola KVM STLCON1908
rack 19"
1U
  SERWER 2
rack 19"
2U
8level Rejestrator NVR NVRHD-1HDD-9CH
wolnostojący
1U
TP-LINK Kontroler sieci WiFi AC500
rack 19"
1U
  SERWER 1
rack 19"
2U
  Patchpanel telefoniczny
rack 19"
1U
START.LAN Organizer kabli STLCA-CM1
rack 19"
1U
  Centrala telefoniczna
rack 19"
3U
START.LAN Listwa zasilająca STLPDU08-F-H1U-1.8
rack 19"
1U
  UPS
rack 19"
2U